Bulgaristan temel iş hakları
İş Kanunu (KT) ve Sosyal Sigorta Kanunu (KSO) kapsamındaki temel işçi haklarına kısa genel bakış. 2026 için güncel.
⚖️ İşten çıkarma
İşveren yalnızca KT m. 328 veya 330\'da listelenen nedenlerle çıkarabilir — kapanma, küçülme, disiplin vb. Yasal neden olmazsa çıkarma hukuka aykırıdır.
İtiraz süresi: Tebliğden itibaren 2 ay (KT m. 358). Kazanırsanız işe iade ve 6 maaşa kadar tazminat (KT m. 225).
Koruma: Hamile, 3 yaş altı çocuk annesi, hastalık izninde olanlar KT m. 333 ile korunur.
Tazminat (KT m. 222): Varsayılan olarak 1 maaşa kadar (sözleşmeyle 6\'ya kadar).
🏥 Hastalık izni
İki kademeli sistem: İşveren %70 ilk 2 iş günü için; NOI %80 3. günden itibaren (iş kazası %90).
Gereklilik: en az 6 ay sigorta süresi (KSO m. 40).
👶 Doğum izni
410 takvim günü izin (45 doğum öncesi + 365 sonrası) — KT m. 163. NOI\'den %90 ödenek.
Gereklilik: 12 ay sigorta süresi (KSO m. 48a). 3 yaşa kadar işten çıkarma koruması.
Babaya: 15 gün ücretli doğum izni (KT m. 163/7).
🏖️ Yıllık izin
En az 20 iş günü/yıl (KT m. 155). Plan ocak sonuna kadar. Kullanılmayan günler bir sonraki yıla aktarılır.
Zamanaşımı: 3 yıl. İşten ayrılışta KT m. 224 kapsamında tazminat.
⏱️ Fazla mesai
Primler (KT m. 262): iş gününde +%50, hafta sonunda +%75, tatillerde +%100. Düşürülemez minimumlar.
Sınır: Yılda 150 saat (KT m. 146).
Yasak: 18 yaş altı, hamile, 6 yaş altı çocuk anneleri (KT m. 147).
Ödenmezse Çalışma Müfettişliği\'ne (gli.government.bg) şikayet edin.
📅 İhbar süresi (istifa)
Süresiz sözleşmede minimum 30 gün (sözleşmeyle 3 aya kadar). Yazılı şekil zorunlu (KT m. 326).
İhbarsız (KT m. 327): Maaş gecikmesi, tek taraflı değişiklik, güvensiz koşullarda. KT m. 221 tazminatı.
💼 Serbest meslek ve EOOD
Serbest meslek (SOL): Seçilen sigorta geliri (1.077–4.130 leva) üzerinden %27,80 sosyal prim + %15 gelir vergisi.
Bulgar EOOD: %10 kurumlar + %5 temettü. Eşik ≈ 50.000–70.000 leva/yıl.
⚠️ İşveren ihlal ediyorsa
Kanıt toplayın. Çalışma Müfettişliği\'ne (IA GIT) şikayet — ücretsiz ve anonim olabilir. Dava — 3 yıllık zamanaşımı.
Yasal uyarı: Bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.